Vai net v ai phat thanh quc t Trung QucBan ting Vit Nam

D Bao Thi Tit
China Radio International
Thời sự Trung Quốc 
Thời sự Quốc T́ 
  Đời sống kinh t́ 
  Đời sống xã hội 
  Hộp thư Ngọc Ánh

Khoa hoc-i sng

Th gii phu n

Vn vn hoa

Cu chuyn cui tun

Truyn thanh ng Trung Quc
(GMT+08:00) 2005-08-04 16:57:37    
i v chng su tp n cng ngh chu Phi Ly Tung Sn va Han Dung

cri
CRI : ng Ly Tung Sn nm nay 64 tui, ba Han Dung 60 tui, vao thp nin 60 cua th ky 20 tai trng ai hoc, i v chng nay theo hoc chuyn nganh ting Swahili. y la quc ng cua Tan-da-ni-a va K-ni-a, va cung thng dung tai cac nc ng Phi. Sau khi tt nghip ai hoc, i v chng nay lam cng tac phin dich. Vao nhng nm cui 70 va nhng nm 80 cua th ky 20, v chng ng Tung Sn va ba Han Dung nhiu ln c chinh phu Trung Quc c sang Tan-da-ni-a, tham gia cng tac cua cac nhom chuyn gia vin tr kinh t i ngoai, i y t va c quan vn hoa Trung Quc thng tru tai nc o. Va cung chinh trong thi gian nay, i v chng nay mi tip xuc vi iu khc Makonde chu Phi.

Dn tc Makonde c tru tai min nam Tan-da-ni-a va min bc M-dm-bich, la dn tc co khiu ngh thut bm sinh nht, xa nay co truyn thng "an ng iu khc". Ngi nc ngoai thng t tn cho cac cng ngh iu khc bng tn dn tc ho, vi nhng th iu khc nay thng bng g en, cho nn con goi la " khc g en". Ngh iu khc cua dn Makonde a co hn 200 lich s, la tinh hoa cua ngh thut iu khc hin ai chu Phi, mang phong cach mc mac, co sc tng tng c ao va y ban cht thun khit thin nhin, rt c gii ngh thut cac nc tn sung.

Nm 1984, vin bao tang my thut Trung Quc trin lam cac vt iu khc Makonde Tan-da-ni-a vi quy m nho, a gy rung ng gii ngh thut Trung Quc, khin ng Ly Tung Sn lam phin dich a bi rung cam. Hi o hai v chng ng a su tm hn 100 iu khc Makonde, nhng su tm cung chi vi thi hiu ma thi, ch khng y thc c gia tri cua nhng th iu khc o.

Sau cuc trin lam nay, hai v chng ng cang tm vao vic su tm iu khc Makonde?ho tn n tin ung, bo s tin tit kim it oi vao mua nhng iu khc Makonde. Trong khi o, ho con nghin cu nn vn hoa lin quan n iu khc Makonde. Nm 1990, hai v chng ng t chc, sang c tru tai Tan-gia-ni-a, dn thn vao con ng tim toi va y thach thc.

Sau khi n Tan-gia-ni-a, hai ngi va lp nghip, va ra sc khng ngng su tm va nghin cu nn ngh thut iu khc Makonde. Hai ng ba i su vao gia cac ngh nhn ngheo kh, giup ho, kt ban vi ho.

Trong qua trinh nay, v chng ng Ly Tung Sn va ba Han Dung cung trai qua nhiu trc tr, thp chi nhiu ln bi e doa n tinh mnh, song hai ngi khng h nan chi, lun lun kin tri y tng "nui vn hoa bng kinh doanh". Qua c gng hn 10 nm, ho a tr thanh nha doanh nghip Hoa kiu ni ting o, la hoc gia va nha su tm my ngh chu Phi, trn 10 ngan vt iu khc Makonde qui gia ma hai ng ba su tm, hu nh u co y u cac tac phm iu khc cua ai s iu khc Makonde hin nay, v chng ng Sn khng nhng a xy vin bao tang cng ngh Makonde, ma con di s khi xng cua v chng ng, phn ng cac nha iu khc cua ia phng Tan-da-ni-a a thanh lp "Hip hi ngh thut Makonde quc gia Tan-da-ni-a ".

Nm 2003, hai v chng ng Ly Tung Sn va ba Han Dung a quyn tng hn 500 vt iu khc g hin ai chu Phi cho vin bao tang iu khc thanh ph Trng Xun ng Bc Trung Quc. Gn y, hai ng ba lai tng 157 vt iu khc Makonde Ma khng cho vin bao tang my thut Trung Quc, trong khi o ho con tru bi xy dng sa lng "n tng chu Phi " trong cum kin truc "n tng Bc Kinh". ng Tung noi, nhng nm qua, hu nh cac tac phm cp ai s iu khc Makonde u co trong tay chung ti, y la khoan cua cai khng nho. Chung ti inh se quyn tng cho xa hi, quyn tng cho nha nc, bi vi tt ca cac th o khng phai thuc v v chng ti ma la thuc v ca nhn loai.