Đứng trên tầm cao phát triển lịch sử nhân loại, xuất phát từ thực tế Trung Quốc, nhấn mạnh việc kết hợp giữa tự lực cánh sinh với tiếp thu kinh nghiệm nước ngoài trong tổng kết kinh nghiệm lịch sử, đây là một đặc sắc quan trọng của lý luận Đặng Tiểu Bình.

Nắm vững sự thống nhất giữa tính dân tộc với tính thời đại trong vai trò tương hỗ giữa thế giới với Trung Quốc.

Trong thời đại các dân tộc trên thế giới trao đổi rộng rãi với nhau, một dân tộc muốn có chỗ đứng trên thế giớí, thì cần phải tập trung sức mạnh tăng nhanh tốc độ phát triển, nhưng nếu không nắm chắc đặc trưng tổng thể của sự diễn biến trên thế giới, chủ đề thời đại, xu thế thời đại, thì không thể phát triển mình. Giữa thập niên 80, đồng chí Đặng Tiểu Bình đã nêu ra luận điểm nổi tiếng "Hoà bình và phát triển là hai chủ đề lớn của thế giới ngày nay". Điều này có gợi ý nhiều mặt đối với chúng ta về việc thống nhất cao độ giữa tính dân tộc và tính thời đại của lý luận Đặng Tiểu Bình trong quan hệ giữa TQ với thế giới. Trước hết, nêu ra hoà bình và phát triển là hai chủ đề lớn của thế giới hiện nay, đã thể hiện nhận thức mới của đảng chúng ta đối với sự phát triển biến đổi của tình hình thế giới và đặc trưng thời đại, có ý nghĩa song trùng tổng kết kinh nghiệm lịch sử và nắm vững một cách khoa học hiện thực. Thứ hai, nhấn mạnh hoà bình và phát triển là hai chủ đề lớn của thế giới ngày nay, mà vấn đề phát triển lại là căn bản nhất, thì không thể không đặc biệt coi trọng tính chất quyết định của khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế xã hội đương đại. Thứ ba, đồng chí Đặng Tiểu Bình nắm vững chủ đề thế giới đương đại, đặc trưng đương đại, chứ không phải chỉ đứng trên góc độ thế giới nói thế giới, cũng không phải chỉ đứng trên góc độ Trung Quốc nói Trung Quốc, mà là luôn luôn xuất phát từ mối liên hệ lẫn nhau, ảnh hưởng lẫn nhau và tác dụng lẫn nhau giữa Trung Quốc với thế giới. Từ góc độ của đồng chí Đặng Tiểu Bình, Trung Quốc là một nước nhỏ, tức thuộc các nước đang phát triển, nhưng Trung Quốc lại là một nước lớn danh xứng với thực, chúng ta là một cực trong đa cực thế giới. Bởi vậy, đối với vị thế và vai trò của TQ trong thế giới, vừa không thể tự cao tự đại, cũng không thể tự coi nhẹ mình. Trung Quốc là lực lượng kiên định giữ gìn hoà bình thế giới. Trung Quốc không phát triển, thì sự phát triển của cả thế giới cũng bị hạn chế. Trong thế giới đương đại, phát triển là đạo lý cứng, then chốt để TQ giải quyết tất cả vấn đề là nắm bắt cơ hội, tăng nhanh tốc độ phát triển, đây vừa là trách nhiệm của Trung Quốc, cũng là cống hiến to lớn của dân tộc Trung Hoa đối với thế giới, đối với nền văn minh và sự nghiệp tiến bộ của nhân loại .