Tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải mang lại những thay đổi gì?

Nghe Online-I          Nghe Online-II

Vào hồi 3 giờ chiều ngày 30/6 vừa qua, cùng với Bộ trưởng Đường sắt Trung Quốc Thịnh Quảng Tổ phát đi hiệu lệnh, đoàn tàu cao tốc G1với công nghệ động lực phân tán đời mới đã rời ga Bắc Kinh, lao vun vút về phía Thượng Hải, đánh dấu tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải chính thức đi vào hoạt động. Tính đến thời điểm này, tàu cao tốc Bắc Kinh-Thương Hải đã đi vào hoạt động được hơn một tháng.

Tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải là tuyến đường sắt cao tốc dài nhất và có tiêu chuẩn công nghệ cao nhất được xây dựng hoàn thành cùng lúc trên thế giới, là một bộ phận cấu thành quan trọng trong mạng lưới đường sắt với bộ khung chính "4 dọc, 4 ngang" của Trung Quốc. Tuyến đường này có tổng chiều dài 1.318 km với 24 ga, khởi điểm từ Ga Nam Bắc Kinh và điểm cuối là Gà Hồng Kiều Thượng Hải, đi qua 7 tỉnh thành như Bắc Kinh, Thiên Tân, Hà Bắc, Sơn Đông, Hà Nam, Giang Tô và Thượng Hải, kết nối hai khu vực kinh tế lớn là vòng quanh "Vịnh Bột Hải" và "vùng tam giác" sông Trường Giang.

Tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải đi vào hoạt động đã nâng tổng chiều dài đường sắt cao tốc đang hoạt động của Trung Quốc lên tới gần 10 nghìn km, mở ra một "Hành lang vàng" mới trên bản đồ Trung Quốc. Tuyến đường sắt cao tốc này đi vào hoạt động có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống giao thông vận tải tổng hợp, làm dịu về căn bản tình hình giao thông đường sắt căng thẳng giữa Bắc Kinh và Thượng Hải, đẩy nhanh xây dựng hai hành đai kinh tế lớn là "Vịnh Bột Hải" và vùng "tam giác" sông Thường Giang cũng như sự đi lại, lưu thông phân phối hàng hoá, thông tin trên dọc tuyến, thúc đẩy kinh tế kinh tế-xã hội khu vực phát triển nhịp nhàng, cải thiện mạnh mẽ điều kiện đi lại của người dân.

Lệ Quyên: Thưa quý vị và các bạn, thời gian thấm thoắt thoi đưa, tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải được mọi người quan tâm theo dõi đã đi vào vận hành được hơn 1 tháng, tuyến đường sắt này dài 1318 km, đã khiến cho thời gian từ Bắc Kinh đi Thượng Hải rút ngắn được 5 tiếng đồng hồ, TQ đã bước vào thời đại đường sắt cao tốc.

Sảnh Hoa: Xin chào quý vị và các bạn, Sảnh Hoa rất vui lại gặp các bạn trong tiết mục Lăng kính Cuộc sống tuần này. Ngoài Lệ Quyên và Sảnh Hoa ra, còn chị Huyền cùng tham gia chương trình ngày hôm nay.

Hùng Anh: Xin chào quý vị và các bạn.Vâng, tôi cho rằng, tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải ngoài rút ngắn khoảng cách giữa Bắc Kinh và Thượng Hải ra, còn mang lại cơ hội thương mại cho rất nhiều thành phố trên dọc tuyến. Chẳng hạn như, nếu bạn từ Bắc Kinh muốn đến Thái Sơn, đáp tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải chỉ mất 2 giờ đồng hồ là đến, giá vé cũng chỉ 215 Nhân dân tệ. Khi trở về từ Thái Lan còn tiện đường đi du lịch luôn Khúc Phụ, sau đó mới đáp tàu cao tốc về Bắc Kinh. Cũng chính vì tiềm năng và cơ hội thương mại to lớn này, mà 7 thành phố trên dọc tuyến tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải gồm: Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiên Tân, Tế Nam, Nam Kinh, Thương Châu và Bạng Phụ mới đây đã ký kết thành lập Liên minh du lịch thành phố, cùng đưa ra nhiều biện pháp ưu đãi. Cơ quan du lịch của thành phố Thiên Tân cam kết, trong thời kỳ đầu khai trương tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải, du khách chỉ cần xuất trình vé tàu là có thể du lịch miễn phí 10 khu phong cảnh hạng A của thành phố này. Một số công ty du lic̣h của Bắc Kinh còn giới thiệu tua du lịch Hoa Đông, du khách sẽ đáp tàu cao tốc 300 km/h từ Bắc Kinh đến Thượng Hải, sau đó có thể du lịch tự do hoặc theo tua tại Thượng Hải. Ngành du lịch tỉnh Sơn Đông cũng ngày trong giờ đầu tiên giới thiệu hơn 10 tua du lịch đặc sắc như "Thăm Mông Sơn", "Thăm Khổng Phủ"...

Lệ Quyên: Khai thông tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải đúng là đã tăng nhanh tốc độ lưu động và phân bổ lại nguồn tài nguyên giữa hai khu vực kinh tế lớn của TQ, cũng đã thúc đẩy việc kết nối giữa các ngành nghề và bổ khuyết cho nhau giữa 7 tỉnh ven đường tuyến đường sắt này, hình thành vành đai "Kinh tế ven tuyến đường sắt cao tốc" phát triển liên tục, đặt cơ sở vững chắc cho cơ sở hạ tầng của sự chuyển biến việc điều chỉnh kết cấu kinh tết và phương thức phát triển kinh tế trong bước tới của TQ.

Sảnh Hoa:Vâng, đây là một tuyến đường sắt cao tốc có hành trrình dài nhất, tiêu chuẩn công nghệ cao nhất, sau khi tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải chính thức đưa vào hoạt động, người dân Trung Quốc đã thực hiện được giấc mơ đi tàu hoả nhanh như đi máy bay. Nhìn lại sự thay đổi mà tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải mang lại cho chúng ta trong hơn một tháng qua, ngoài việc rút ngắn thời gian hành trình, con tàu cao tốc này còn mang lại những gì cho người dân?

Thu Huyền: Việc xây dựng tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải là cơ hội thể hiện sự tự chủ sáng tạo, thông qua việc nhập công nghệ để thực hiện tự chủ sản xuất đoàn tàu với tốc độ 300km/h tại Trung Quốc, trong đó 10-15% nhập nguyên chiếc, hơn 80% là " Trung Quốc chế tạo", dự kiến hơn 70% là dựa vào tự chủ sáng tạo của Trung Quốc. Đây là chiến lược " lấy thị trường đổi công nghệ" trong toàn ngành, tiếp theo sau ngành công nghiệp ô tô trong thập niên 80 của thế kỷ trước. Đương nhiên cũng phải tránh để làm sao đường sắt cao tốc không xảy ra cục diện như ngành sản xuất ô tô hiện nay, sau 20 năm " lấy thị trường đổi công nghệ, Trung Quốc vẫn chưa có được một thương hiệu " xe hơi" đẳng cấp thế giới. Cơ hội và thách thức to lớn đang đặt ra cho người dân Trung Quốc.

Sảnh Hoa: Vâng, Trung Quốc đang bước những bước dài vào thời đại đường sắt cao tốc. Tuy nhiên, từ khi khai trương cho đến nay, sự tranh cãi về tuyến đường sắt cao tốc dài nhất toàn cầu này vẫn chưa chấm dứt. Theo Sảnh Hoa được biết, Việt Nam cũng đang chuẩn bị xây dựng đường sắt cao tốc phải không chị Huyền?

Thu Huyền: Năm 2010, Chính phủ Việt Nam trình lên Quốc hội xem xét dự án đường sắt cao tốc Hà Nội-TP Hồ Chí Minh với tổng vốn đầu tư 56 tỷ USD. Chiều dài toàn tuyến là 1700 km, nối liền hai thành phố lớn nhất của Việt Nam là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Chính Phủ Việt Nam dự kiến sẽ huy động vốn thông qua nguồn hỗ trợ phát triển chính thức ODA của Nhật Bản và Ngân hàng Phát triển châu Á.

Hiện nay, đi tàu từ Hà Nội đến TP Hồ Chí Minh mất khoảng 30 tiếng, việc hoàn thành xây dựng toàn tuyến đường sắt cao tốc sẽ rút ngắn thời gian xuống còn 6 tiếng. Tuy nhiên, do thiếu vốn, thiếu nhân viên kỹ thuật cũng như hàng loạt vấn đề đặt ra khi khởi công, các chuyên gia cho rằng, dự án đầu tư này " rủi ro rất lớn", còn người dân thì hy vọng Chính phủ tập trung vào những dự án cấp bách hơn như y tế khám chữa bệnh, cấp điện, cấp nước ... Dự án này vẫn đang tiếp tục thảo luận, vẫn chưa được Quốc hội Việt Nam thông qua.

Sảnh Hoa：Hy vọng sau này chúng ta có thể đáp chuyến tàu cao tốc đi lại giữa hai nước Trung-Việt. Tuy nhiên, khi chúng ta đang say sưa và vui mừng với "tốc độ Trung Quốc", thì sau khi đưa vào vận hành, tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải đã nảy sinh những vấn đề gì? chúng ta nên xử lý như thế nào? Sau đây, mời các bạn nghỉ ít phút, cùng thưởng thức bài hát "Tăng tốc" do ca sỹ Cù Dĩnh trình bày.

Sảnh Hoa: Hoan nghênh các bạn trở lại chương trình "Lăng kính Cuộc sống". Chúng ta tiếp tục đề tài hôm nay. Là tuyến đường sắt cao tốc dài nhất và tiêu chuẩn cao nhất được xây dựng trong một lần trên thế giới, tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải đã lắp đường ray toàn tuyến vào ngày 15/11/2008. Khi chúng ta vui mừng về "tốc độ Trung Quốc", chúng ta không thể coi nhẹ tỷ lệ mua vé và sức ép trả nợ, cũng như "sự cạnh tranh khốc liệt giữa hàng không và đường sắt", chị có nhận xét gì về vấn đề này?

Hùng Anh：Vâng, một điều có thể khẳng định là, tàu cao tốc bất kể trong thời kỳ xây dựng hai đã đi vào vận hành đều góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và các ngành nghề liên quan. Tuy nhiên, có một điều nếu không nói là gánh nặng thì cũng là áp lực. Đó là, tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải mỗi ngày phải thu về 26,3 triệu Nhân dân tệ mới đủ để trả vốn và lãi. Đây qủa là một áp lực không nhỏ. Bởi vậy, tàu cao tốc chỉ có phù hợp quy luật thị trường, phù hợp lợi ích của người dân, thì mới có tương lai phát triển.

Thu Huyền: Nếu nói ngành đường sắt cạnh tranh với ngành hàng không, thì ngoài tốc độ, giá vé, an toàn, điều quan trọng nhất là dịch vụ. Khi bạn mua vé máy bay, ngay phút đầu tiên bạn đã có thể cảm nhận được sự tiện lợi của dịch vụ này mang lại, có thể mua vé qua đại lý, qua mạng, thanh toán bằng thẻ tín dụng. Khi ở sân bay và trên các chuyến bay, hành khách được hưởng các dịch vụ ăn, uống v.v., nếu chuyến bay bị trễ giờ người của công ty hàng không sẽ xin lỗi và bồi thường cho khách hàng. Đường sắt cao tốc muốn cạnh tranh với ngành hàng không, vậy thì đường sắt cao tốc có làm được những việc này không?

　 Lệ Quyên: Trên thực tế, chỉ có dựa vào cạnh tranh thị trường một cách tự do mới có thể đáp ứng được như cầu về các mặt, còn chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính thì hiệu xuất không thể nào cao được, mà có cải tiến thì cũng rất chậm. Hiện nay, tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh-Thương Hải đã bắt đầu đi vào thị trường và sẽ tiếp tục phát triển theo hướng này.

Sảnh Hoa: Sự độc quyền trong thị trường đường sắt cần phải giải quyết, thế nhưng, điều bấp bách nhất hiện nay là thúc đẩy việc tách giữa chính quyền và doanh nghiệp, phân cấp hành chính, dành nhiều quyền tự chủ trong kinh doanh hơn cho công ty đường sắt cao tốc, cũng như đơn vị phụ trách vận hành. Hiện nay, mỗi ngày tàu cao tốc Bắc Kinh-Thượng Hải phải thu về 26,3 triệu tệ mới đủ tiền để trả tiền vay ngân hàng, như vậy chỉ có khiến đường sắt cao tốc sắt gần với thị trường, phù hợp lợi ích của đông đảo người dân, thì đường sắt cao tốc mới có tương lai phát triển.

Lệ Quyên: Chương trình hôm nay đến đây là hết, cảm ơn sự quan tâm theo dõi của quý vị và các bạn.