Chiều ngày 7/12, nhà khoa học Trung Quốc, người đoạt Giải Nô-ben Y học năm 2015, bà Đồ U U đã có bài phát biểu bằng tiếng Trung tại Viện Y học Hoàng gia Ca-rô-lin-xca Thụy Điển với nhan đề "Ác-tê-mi-ni-xin: Món quà của Đông y cho thế giới". Bà đã nhìn lại chặng đường phát hiện chất Ác-tê-mi-ni-xin và kêu g̣ọi giới y dược quan tâm hiện tượng nhờn thuốc đối với Ác-tê-mi-ni-xin. Bà cho biết, tại vùng sông Mê-công mở rộng, bao gồm Cam-pu-chia, Lào, Mi-an-ma, Thái Lan và Việt Nam, ký sinh trùng sốt rét ác tính Plasmodium fanciparum đã xuất hiện tính nhờn thuốc đối với Ác-tê-mi-ni-xin. Đây là thách thức mới đặt ra cho sự nghiệp chống bệnh sốt rét toàn cầu.
Trong bài phát biểu, bà Đồ U U, 84 tuổi, đã giới thiệu về nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Đông y Trung Quốc phát hiện hiệu quả chống sốt rét của chất Ác-tê-mi-ni-xin 40 năm trước, sau đó trải qua vô số lần thí nghiệm và nghiên cứu lâm sàng đã chiết suất thành công chất Ác-tê-mi-ni-xin và được quốc tế công nhận.
"Chắc nghe xong giới thiệu như vậy mọi người cảm thấy đây chẳng qua là một quá trình phát hiện loại thuốc mới bình thường. Thế nhưng, quá trình chiết suất ra chất Ác-tê-mi-ni-xin từ cây dược liệu đông y Thanh hao đã được sử dụng hơn hai nghìn năm ở Trung Quốc năm xưa là vô cùng gian nan".
Bà Đồ U U giải thích rằng, điều kiện nghiên cứu khoa học của Trung Quốc trong thập niên 70 của thế kỷ trước tương đối kém, để cung cấp đủ dược liệu Thanh hao cho thí nghiệm lâm sàng, các cán bộ nghiên cứu khoa học từng phải dùng cả chum vại để làm dụng cụ chiết suất. Do thiếu thiết bị thông gió, lại tiếp xúc với rất nhiều dung dịch hữu cơ đã ảnh hưởng đến sức khoẻ của các cán bộ nghiên cứu khoa học tham gia dự án. Để sớm thực hiện ứng dụng trong lâm sàng, trên cơ sở đánh giá tính an toàn trên động vật, bà và các thành viên trong nhóm nghiên cứu thậm chí uống thử để cho biết hiệu quả. Chính tinh thần kiên trì bền bỉ, theo đuổi đến cùng trước những khó khăn này đã khiến cho sự ra đời của "Ác-tê-mi-ni-xin", loại thuốc mới trong phòng chống sốt rét trở thành hiện thực.
Bà Đồ U U chỉ rõ, hiện nay bệnh sốt rét vẫn là một thách thức cam go đặt ra cho y tế cộng đồng thế giới. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2013 số người mắc bệnh sốt rét trên thế giới là 198 triệu người, sốt rét đã cướp đi mạng sống của 580 nghìn người, trong đó 78% là trẻ em dưới 5 tuổi. 90% trường hợp tử vong vì sốt rét là ở khu vực châu Phi. Điều khiến mọi người lo lắng hơn là tại khu vực sông Mê-công mở rộng, bao gồm Cam-pu-chia, Lào, Mi-an-ma, Thái Lan và Việt Nam, ký sinh trùng sốt rét ác tính đã xuất hiện tính nhờn thuốc đối với Ác-tê-mi-ni-xin. Bà kêu gọi những người làm công tác phòng chống sốt rét quan tâm và nghiêm túc thi hành chương trình toàn cầu về ngăn chặn tính kháng thuốc Ác-tê-mi-ni-xin được Tổ chức Y tế thế giới đề ra năm 2011. Bà cho biết Đông y và Tây y có ưu thế riêng, cần phải kết hợp một cách hữu cơ, bổ sung ưu thế cho nhau.
"Trải qua chặng đường nghiên cứu chất Ác-tê-mi-ni-xin phòng chống sốt rét, tôi cảm nhận sâu sắc rằng Đông y và Tây y có ưu thế riêng. Kết hợp một cách hữu cơ, bổ sung ưu thế cho nhau giữa Đông y và Tây y sẽ có tiềm lực phát triển lớn hơn và triển vọng phát triển tốt đẹp. Tự nhiên đã ban tặng cho chúng ta nguồn tài nguyên thực vật dồi dào, những người nghiên cứu dược học có thể khai thác các loại thuốc mới từ đó".
• Hoạt động Gặp gỡ hữu nghị thanh niên Trung Quốc-Việt Nam lần thứ 18 đã diễn ra tại Hà Nội, Việt Nam 2018/08/15
• Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức Lễ trao học bổng Chính phủ Trung Quốc năm 2018 2018/08/14
